UNSTRESS - wszystko o stresie
Nazywam się Marianna Mikołajczak i jestem uczennicą programu IB MYP w III Liceum Ogólnokształcącym w Gdyni. Ta strona powstała w ramach projektu „Personal Project” i jest kierowana do młodzieży nie tylko zmagającej się ze stresem, ale również chcącej się więcej o nim dowiedzieć. Mam nadzieję, że dzięki stronie „UNSTRESS - wszystko o stresie” przybliżę wam wiedzę, która jest niezbędna w zrozumieniu samego siebie jak i swojego organizmu. Zapraszam!
Stres: pochodzenie
Dodatkowe materiały:
https://www.mindwell-leeds.org.uk/myself/exploring-your-mental-health/panic/the-flight-or-fight-response/ - więcej na temat „fight or flight”
„Overthinking” i lęk przed oceną
W głowie zbiera się tyle myśli, że w końcu reagujemy stresem na rzeczy, które nawet się jeszcze nie wydarzyły. „Co inni powiedzą?” czy „co, jeśli popełnię błąd?” - takie pytania napędzają presję i obniżają motywację.
Biologia
Gdy poczujemy jakiekolwiek zagrożenie, nawet tylko myśl, mózg odpala reakcję „fight ot flight” oraz hormony stresu - adrenalinę i kortyzol. Serce przyśpiesza, mięśnie się napinają, dłonie są zimne a mózg przestawia się na tryb przetrwania - organizm szykuje się do walki, gdy tak naprawdę mamy tylko sprawdzian.
Internet i social media
FOMO (fear of missing out), porównywanie się, presja wyglądu - to wszystko tworzy cyfrowy stres, który podstępnie wydaje się „rozrywką”, jednak naprawdę zwiększa samotność i niepokój.
Szkoła i presja ocen
Stres rośnie najbardziej w okresach sprawdzianów, egzaminów czy natłoku ocen. Mimo to, szkoła nie zawsze jest bezpośrednim źródłem stresu, tylko „wyciąga” presję, brak pewności siebie oraz lęk przed oceną.
Relacje
Brak wsparcia, konflikty, poczucie samotności, porównywanie się - to potrafi obciążyć bardziej niż jakikolwiek sprawdzian. Młodzi ludzie są jak „archipelag samotnych wysp” - niby są wśród ludzi, ale nie daje im to poczucia bliskości ani bezpieczeństwa
Zastanawiając się nad źródłami stresu, często myślimy o jednym wydarzeniu: o ciężkim sprawdzianie, kłótni czy gorszej ocenie. Lecz stres nie jest jedną sytuacją - to reakcja naszego organizmu na wszystko, co odbieramy jako zagrożenie lub presję.
Najczęstsze źródła stresu wśród młodzieży:
Stres: Pochodzenie
Dodatkowe materiały:
Time Management Techniques for Teens: The Ultimate Guide
https://youtu.be/Nz9eAaXRzGg?si=maSsX4221j0-dR8a - jak ochronić swój mózg przed stresem?
To, co DZIAŁA:
- Ruch
Nie profesjonalny trening - spacer, taniec, rower. Ruch spala kortyzol, wycisza układ nerwowy.
- Jedzenie i nawodnienie
Bez energii organizm reaguje na stres dużo silniej. Warzywa, owoce, białka i woda robią dużą różnicę. Warto też nie przesadzać z kofeiną, która sama w sobie działa jak stres.
- Techniki relaksacyjne
Techniki relaksacyjne to nie jest ucieczka - to świadome zatrzymanie przeciążonego organizmu.
- Planowanie czasu
Brak planu powoduje chaos w mózgu, co później zamienia się w stres. Używaj kalendarza, ustal priorytety, rób przerwy, naucz się odmawiać. Najważniejsze: wysypiaj się. Niewyspany mózg reaguje stresem dużo mocniej.
- Odpoczywanie od internetu
Odłożenie telefonu, tabletu czy laptopa na godzinkę może uspokoić bardziej, niż jakakolwiek technika. Krótka przerwa pomoże ci przypomnieć sobie, że nie wszystko online jest prawdą.
To, co NIE działa:
- Odwlekanie
Ciężko jest Ci się zebrać do nauki, więc odrywasz się, przeglądasz TikToka, piszesz z kimś? W taki sposób zostaje tylko mniej czasu, a stres rośnie.
- Unikanie
„Zrobię to później” tworzy błędne koło. Prokrastynacja, zasypianie problemów, nadmierne zajęcia by nie myśleć - to tylko chwilowa ulga, twoje problemy nie znikają - rosną.
- Ucieczka
Uzależnienia, przeciążanie się obowiązkami, ryzykowne zachowania - gdy pojawia się potrzeba „ucieczki” to znak, że musimy sobie odpuścić, lub zwrócić się po wsparcie.
Jak sobie z nim radzić?
Dodatkowe materiały:
https://youtu.be/WuyPuH9ojCE?si=sQnU14vpJs8bGJCs - jak stres wpływa na mózg?
W emocjach:
- ciągły niepokój, lęki, ataki paniki
- drażliwość
- uczucie przeciążenia
- smutek, poczucie samotności
- overthinking, lub wręcz
przeciwnie - „pustka w głowie”
- myśli rezygnacyjne, samobójcze (zauważaj je i reaguj!)
W zachowaniu:
- prokrastynacja
- unikanie zadań
- problemy z organizacją czasu, zadań
- spadek motywacji
- wycofanie
- nadmierne angażowanie się, przepracowywanie się - tak, to też efekt stresu!
W ciele:
- ból brzucha, głowy
- problemy ze snem
- przyśpieszone bicie serca
- pocenie, drżenie kończyn
- trudności z koncentracją
- niestabilny apetyt (przejadanie
lub brak apetytu)
- mdłości, biegunki lub zaparcia
Długotrwały stres może doprowadzić do poważnych problemów: zaburzeń nastroju, osłabienia odporności, trudności z uczeniem się a nawet konieczności specjalistycznej pomocy.
Często nie czujemy stresu odrazu, ale im dłużej go doświadczamy, tym bardziej nas „przygniata” i odbija się na naszym ciele, emocjach i zachowaniu.
Efekty stresu
Uziemianie
Jedną z najskuteczniejszych zasad antystresowych jest skupienie się na „tu i teraz”. Stres jest napędzany przez nadmierne myślenie. Dostrzegając co widzę, co słyszę oraz co czuję w ciele zatrzymujemy spiralę, w którą wpadliśmy.
Dodatkowe materiały:
https://youtu.be/eGVWRvNe1-A?si=eRI2DZmEvLcyUxCn - 7 sposobów na obniżenie stresu
https://youtu.be/grfXR6FAsI8?si=dvNuVD8pZYR_rzBM - jak skontrolować stres w 3 minuty
Medytacja
Medytacja to świadome siedzenie w ciszy i skupienie się na oddychaniu. Usiądź na krześle, wyprostuj plecy, głowę. Siedź w ciszy, bez rozpraszaczy i skup się na oddechu. To moment, w którym dajemy mózgowi przerwę od nadmiaru bodźców i myśli.
Relaks mięśni
Leżenie na łóżku czy podłodze i świadome rozluźnianie mięśni pomaga zniwelować napięcie i daje sygnał organizmowi, że może się uspokoić.
Uważne oddychanie
W stresie oddychamy płytko i szybo. Zatrzymaj się i zwróć uwagę na oddech. Powolny, głęboki, regularny oddech jest sygnałem spokojnego umysłu i obniża napięcie.
Techniki relaksacyjne wyłączają tryb „fight or flight”. Nie uciekają od problemu, tylko uspokajają mózg i nasze ciało w końcu się relaksuje.
Techniki relaksacyjne
Ta strona powstała z pomocą:
Mgr Anna Uss - psycholog, psychoterapeuta
Alicja Krzemieniewska - pedagog szkolny
Dorota Stepaniuk - pedagog szkolny
Aleksandra Jankowska - lekarz gastroenterolog
„Stress out! Jak przejąć kontrolę nad stresem poradnik dla młodzieży” Earl Hipp
https://www.psychonomia.pl/technika-uziemiajaca-54321-idealna-do-walki-z-lekiem
https://youtu.be/WuyPuH9ojCE?si=sQnU14vpJs8bGJCs
https://youtu.be/Nz9eAaXRzGg?si=maSsX4221j0-dR8a
Techniki radzenia sobie ze stresem | Centrum Medyczne Damiana
STRES – JAK SOBIE Z NIM RADZIĆ - Młode głowy Młode głowy
https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/viewFile/29147/23912
Stres - co powoduje? Geneza stresu - Wellbeing Polska
Chroniczny stres — objawy, skutki i leczenie przewlekłego stresu | NAMI Klinika i Resort Medyczny
Znaki, że organizm jest przeciążony przez stres. To sygnały, że pora zwolnić!
What Is the Fight-or-Flight Response?
Understanding the stress response - Harvard Health
https://youtu.be/grfXR6FAsI8?si=dvNuVD8pZYR_rzBM
Skąd biorę wiedzę?
Podpowiedź:
Możesz usunąć tę informację włączając Plan Premium